Khi các nền tảng streaming và mạng xã hội ngày càng bùng nổ, thị trường truyền hình truyền thống không hề thoái trào như nhiều dự báo tiêu cực trước đây. Ngược lại, nó đang tự định vị lại vai trò của mình bằng những giá trị không thể thay thế. Sự cạnh tranh gay gắt hiện nay buộc các đài truyền hình phải tối ưu hóa hai vũ khí sắc bén nhất: tính chính thống của tin tức và tính thời điểm của các sự kiện giải trí. Đây chính là “kép phụ” hoàn hảo giúp duy trì sức hút đối với khán giả đại chúng.
Sức mạnh của khung giờ vàng và thói quen tiếp nhận thông tin
Một trong những lợi thế cạnh tranh lớn nhất của truyền hình so với nền tảng số là khả năng tạo lập thói quen tập thể. Dù tin tức trên internet có tốc độ lan truyền nhanh chóng, nhưng độ nhiễu và tin giả lại là vấn đề nhức nhối. Chính vì thế, tâm lý khán giả vẫn luôn dành một sự tín nhiệm tuyệt đối cho các bản tin chính luận vào khung giờ vàng. Đây là thời điểm các gia đình quây quần và nhu cầu tiếp nhận thông tin đã được kiểm chứng tăng cao nhất trong ngày.
Việc duy trì thói quen theo dõi bản tin thời sự vtv1 19h hôm nay là một ví dụ điển hình cho thấy sức sống bền bỉ của truyền hình tuyến tính. Đối với đại bộ phận công chúng, đây không chỉ là việc xem tin tức, mà là một nghi thức văn hóa để cập nhật các chỉ đạo, chính sách vĩ mô và tình hình kinh tế – xã hội chính xác nhất. Các nhà đài đã rất thành công khi biến khung giờ này thành “điểm hẹn” không thể bỏ lỡ, tạo ra lượng khán giả trung thành khổng lồ mà các nền tảng số khó lòng sao chép được trong thời gian ngắn.
Tính độc quyền và trải nghiệm thực tế trong các chương trình giải trí
Bên cạnh mảng tin tức, mảng giải trí và thể thao đang trở thành chiến địa khốc liệt để giành giật thị phần quảng cáo. Xu hướng tiêu thụ nội dung hiện nay đề cao tính “thực tế” (real-time) và cảm giác FOMO. Khán giả không còn muốn xem lại một chương trình đã phát sóng từ hôm qua; họ muốn trải nghiệm cảm xúc ngay tại thời điểm sự kiện diễn ra. Điều này tôn vinh giá trị của các chương trình phát sóng trực tiếp.
Các định dạng gameshow quy mô lớn, các trận đấu bóng đá quốc tế hay những đêm chung kết hoa hậu luôn là “mỏ vàng” rating. Sức hút của việc xem truyền hình trực tiếp vtv3 nằm ở sự cộng hưởng cảm xúc. Khi hàng triệu người cùng theo dõi một khoảnh khắc đăng quang hay một bàn thắng quyết định, tính kết nối cộng đồng được đẩy lên cao nhất. Chính khả năng tổ chức sản xuất chuyên nghiệp, hạ tầng kỹ thuật mạnh mẽ để phát sóng trực tiếp mượt mà là rào cản kỹ thuật giúp các đài truyền hình lớn giữ vững vị thế trước sự cạnh tranh của các nhà sáng tạo nội dung độc lập trên YouTube hay TikTok.
Tóm lại, thị trường truyền hình đang dịch chuyển từ số lượng sang chất lượng và tính chuyên biệt. Bằng cách tập trung vào độ tin cậy của thông tin thời sự và tính hấp dẫn, tức thời của các sự kiện giải trí lớn, truyền hình truyền thống vẫn khẳng định được vị thế trụ cột trong đời sống tinh thần của khán giả Việt Nam, bất chấp sự thay đổi không ngừng của công nghệ số.
